Can Abiy Ahmed Continue to Remodel Ethiopia?

The prime minister has made great strides at reforming the authoritarian state in his first year. But how will he confront the hurdles ahead?

It has been a whirlwind year for Ethiopia since Abiy Ahmed became prime minister. He has initiated a raft of reforms to overhaul Ethiopia’s authoritarian government structure, significantly improved relations with neighbours and received widespread international acclaim, including a nomination for the Nobel Peace Prize. But the same period has seen a sharp increase in lawlessness, intensified domestic conflict, heightened identity-based violence and huge internal displacement.

The fervour of ‘Abiymania’ has waned in recent months, as the reality of the monumental tests that lie ahead hit home. Having created massive expectations among competing constituencies, there are growing fears that Abiy’s reforms might end up achieving neither good governance nor stability. To date, his accomplishments far outweigh his shortcomings. But significant tests lie ahead.

Fostering regional peace

Abiy Ahmed’s major foreign policy success has been the normalization of relations with Eritrea after twenty years of discord, bringing a massive peace dividend to a vast area of the Horn of Africa that had long been undermined by proxy conflicts between Addis Ababa and Asmara. Within weeks of a landmark July 2018 meeting between the prime minister and Eritrea’s President Isaias Afwerki, essential services were restored. Nonetheless, fundamental challenges remain in the relationship, including the need to outline details of a lasting political and economic cooperation framework.

The establishment of a sub-regional trilateral committee comprised of Ethiopia, Eritrea and Somalia is positive; however it should not be at the expense of maintaining good relations with traditional allies Djibouti, Sudan and Kenya; or impede reforms needed to make the Intergovernmental Authority on Development a truly functional regional organization.

Abiy Ahmed’s role in improving prospects for lasting peace in the Horn has created a significant reservoir of regional and international goodwill. Yet if lasting solutions are to be found, he will need to engage with multilateral organizations rather than relying on one-to-one dialogues.

Ethiopia’s relationship with the Gulf states has also significantly improved over the past year, with Saudi Arabia and the UAE playing a role in brokering peace with Eritrea, Addis Ababa partnering with Abu Dhabi and Riyadh to improve economic integration in the Horn, and several new agreements on economic and military cooperation, including the UAE pledging $3 billion in aid and investment.

Domestic challenges remain

Ethiopia’s political landscape shifted on its axis when Abiy Ahmed came into power in April 2018 following large-scale anti-government demonstrations that had brought the country to the verge of national collapse.

Prior to Abiy’s election, the ruling Ethiopian People’s Revolutionary Democratic Front (EPRDF), nominally a coalition of four ethnically based parties, had been dominated by the Tigrayan People’s Liberation Front (TPLF) for over 25 years. The prime minister is the country’s first leader from the Oromo Democratic Party (ODP), representing an ethnic group that accounts for around 35 per cent of Ethiopians. For many, being ruled by an Oromo redresses a historical imbalance in power dynamics that had favoured the people of the northern highlands.

Abiy Ahmed has largely discarded the revolutionary ideology and developmental state economic model that glued the EPRDF together and favours Western educated technocrats over loyal party cadres for senior positions. However, the EPRDF has a membership of nearly 8 million people – a vast network that cannot simply be abandoned. Disputes have intensified between member parties amid a widespread perception that ODP is replacing TPLF as a hegemon.

The prime minister has talked about creating a national party that moves beyond ethnic lines and altering the constitution to institute a presidential system that he argues would be more egalitarian and inclusive, enabling ‘any Ethiopian living in any corner of the country’ to become president. His short-term calculation is more likely that universal suffrage, coupled with regional alliances increase the likelihood of a populist figure like himself being re-elected. Abiy has also suggested installing a two-term limit, although this is yet to be enacted.

While the October 2020 elections could provide the mandate that the prime minister needs to deliver such changes, the parameters for this vote have yet to be decided and the current security environment makes it difficult to conceive of viable elections being held.

Ethiopia’s security crisis

Abiy Ahmed inherited a parlous security situation. Inter-ethnic violence has resulted in nearly 3 million internally displaced people in Ethiopia, the highest of any country in 2018. In addition, disputes between and within regional states have worsened. The worst has been the Guji and Gedeo crisis, resulting in the displacement of 1 million people, many whose farms and homes have been destroyed and for whom access to humanitarian assistance has been restricted.

The security situation has worsened partly because Abiy has targeted Ethiopia’s authoritarian security agencies to gain popular support and remove threats to his leadership. Senior officials have been relieved from their positions or arrested under corruption charges. This has resulted in the TPLF and Tigrayans feeling targeted by the government and has caused a damaging power vacuum.

The prime minister has failed to respond adequately to these complex crises beyond establishing ad-hoc commissions, including one for Reconciliation and one for Administrative Boundary and Identity Issues. The government must move beyond symbolism and empower institutions – particularly the recently established Ministry of Peace – to deliver local reconciliation efforts that are linked to a genuinely inclusive nationwide peace process.

‘It’s the economy, stupid.’

While Ethiopia boasts the highest GDP growth in Africa, it slowed below 8 per cent in 2018. Abiy Ahmed has disrupted Ethiopia’s state-led developmental model and instead sought to tackle Ethiopia’s debt and currency crisis by renegotiating Chinese loans, seeking financial and technical support from the World Bank, and courting new investment from the Gulf and Western partners.

The government has also begun a cautious move to private sector-led liberalization, with initial privatizations planned in the telecoms and logistics sectors. This will be a staged process, starting with regulatory reform and a greater role for business in job creation.

Tackling youth unemployment is a critical challenge in a country of 100 million people, with two million young people entering the job market every year. Ethiopia plans to create a million jobs a year through the expansion of its industrial parks and rapid growth in the manufacturing and services sectors. Cognisant of the role of students in toppling the previous EPRDF leadership, Abiy has focused on transforming the capital city rather than rural areas, claiming that ‘if you can change Addis…you can change Ethiopia’. However, to reduce Ethiopia’s inequalities, transformation needs to start in the rural areas, home to approximately 80 per cent of the population. It is another difficult balancing act.

Abiy Ahmed has made great strides in his first year by challenging the status quo and disrupting the authoritarian state machinery. In his second year he must strive towards building a plural, democratic and stable political order, focusing on developing lasting institutions. For the prime minister’s reforms to stick he needs to revitalize the EPRDF under a new common vision and implement a sound economic strategy that consolidates hard-won recent gains. Most importantly, Abiy needs to address a deteriorating security situation that threatens the survival of the country.

Ultimately, Ethiopia’s many challenges are far more than one leader can tackle alone, and Abiy Ahmed must trust in the expertise around him to ensure the support and goodwill generated in his tumultuous first year is not squandered

Read the original story  chathamhouse

የሱዳን ፖለቲካዊ ውጥንቅጥ – ተቃውሞ እንደቀጠለ ነው

ቅጡ ያልለየው የሱዳን ፖለቲካዊ ውጥንቅጥ

ሱዳንን ላለፉት 30 ዓመታት ሱዳን በፕሬዝዳንትነት የመሩት ኦማር አልበሽርን ከስልጣን እንዲነሱ ለወራት ሲደረግ የነበረው ተቃውሞ በዚህ ሳምንት ፍሬ አፍርቷል። ሆኖም ሰላማዊ ሰልፈኞቹ አሁንም የጎዳና ተቃውሟቸውን አልገቱም። አልበሽርን ተክተው መሪነቱን የያዙት ወታደራዊ መኮንኖች ስልጣኑን ለሲቪል አስተዳደር እንዲያስረክብ መወትወታቸውን ቀጥለዋል።  

ቅጡ ያልለየው የሱዳን ፖለቲካዊ ውጥንቅጥ

መጀመሪያ የዳቦ ጥያቄ ነበር። ዳቦ አለቅጥ ተወደደ የሚል። ቀጥሎ የነዳጅ ድጎማ መነሳት ጉዳይ ታከለበት። ቆየት ብሎ ፖለቲካዊ ለውጦች መጠየቅ ጀመሩ። በፍጥነትም የሀገሪቱ ፕሬዝዳንት ከስልጣን ይውረዱ ወደሚል ተሸጋገረ። ከቀን ወደ ቀን እየጨመረ የመጣው ተቃውሞ በስተመጨረሻ ፕሬዝዳንቱ መኖሪያ ደጃፍ ደረሰ።

በሱዳን ባለፉት አራት ወራት ተከታትለው ያለፉ እነዚህ ሁነቶች እንደ ብረት የጠነከረ ነው የሚባልለትን የፕሬዝዳንት ኦማር ሀሰን አልበሽር የስልጣን ዘመን ከፍጻሜው ያደረሱ ሆኑ። ላለፉት 30 ዓመታት በሱዳን አዛዥ ናዛዥ ሆነው የቆዩት አልበሽር ትዕዛዛቸውን ተቀብሎ የሚፈጽም ጠፋ። እንደ ቀኝ እጃቸው የሚያዩት የሀገሪቱ ጦር ሰራዊትም ፊቱን አዞረባቸው። ይባስ ብሎ ከሶስት አስርት በፊት በሳዲቅ አልመሀዲ መንግስት ላይ የፈጸሙትን ወታደራዊ መፈንቅለ መንግስት በራሳቸው ላይ ደገመባቸው።

“እኔ የመላከያ ሚስትር እና የጸጥታ ኮሚቴ ኃላፊ የዚህን መንግስት መመንገል እና ቁንጮውም መታሰራቸውን አሳውቃለሁ” ሲሉ ወታደራዊ የደንብ ልብሳቸውን ለብሰው እና ማዕረጋቸውን ደርድረው ከትላንት በስቲያ ሐሙስ በቴሌቪዥን በተላለፈ የቀጥታ ስርጭት የተናገሩት የሱዳኑ መከላከያ ሚኒስትር ናቸው። ይህን ብዙዎች ሲጠብቁት የነበረውን መግለጫ ያሰሙት ሌፍተናት ጄነራል አዋድ ሞሃመድ ኢብን አውፍ አልበሽርን በቀጥታ በስም ከማንሳት ይልቅ የመንግስት ኃላፊነታቸውን መጥቀስ መርጠዋል። ፕሬዝዳንት አልበሽር መታሰራቸውን እና “ደህንነቱ በተጠበቀ ቦታ እንዲቀመጡ መደረጋቸውን” ገልጸዋል።

Sudan | Awad Ibn Auf als Präsident des militärischen Übergangsrates vereidigt (picture-alliance/AA)

የመከላከያ ሚኒስትሩ አልበሽር ይዘውት የነበረውን ኃላፊነት አዲስ የተቋቋመው ወታደራዊ የሽግግር ምክር ቤት መረከቡን አስታውቀዋል። በሱዳን የደም መፋሰስን ለማስወገድም የጦር ሰራዊቱ ለሁለት ዓመታት ያህል ሀገሪቱን እንደሚመራ ይፋ አደርገዋል። ለ16 ሳምንታት ተቃውሟቸውን ሲያሰሙ የቆዩት ሰላማዊ ሰልፈኞች ግን የጦር ሰራዊቱ እርምጃ ከጎዳና ወደ ቤት እንዲመለሱ አላደረጋቸውም። የአልበሽር የስልጣን መነሳት በተነገረበት ዕለት ወታደራዊ ምክር ቤቱ የደነገገውን የሶስት ወራት የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ እና የሰዓት እላፊ ገደብ ችላ በማለት ተቃውሟቸውን ቀጥለዋል።

በሺህዎች የሚቆጠሩት ተቃዋሚዎች ለአምስት ተከታታይ ቀናት እንዳደደረጉት ሁሉ ባለፈው ሐሙስም አዳራቸውን በመዲናዋ ካርቱም ከጦር ሰራዊቱ ዋና ጽህፈት ቤት እና መከላከያ ሚኒስቴር ፊት ካለው ጎዳና አድርገዋል። ተቃዋሚዎቹ ከፍተኛ ወታደራዊ መኮንኖቹ ከአልበሽር የነጠቁትን ስልጣን ለሲቪል ባለስልጣናት እንዲያስረከቡ ሲጠይቁ አንግተዋል። በፈረቃ በሚቀያየሩ ሰልፈኞች ሌትም ሆነ ቀን የማያቋረጠው ተቃውሞ ትላንት አርብም ቀጥሎ ውሏል።

በመላው ሱዳን የነበሩትን ሰላማዊ ሰልፎች በፊት አውራሪነት ሲመራ እና ሲያስተባብር የቆየው የሱዳን ባለሙያዎች ማህበርም ከፕሬዝዳንታዊ ምርጫ በፊት የሁለት ዓመት ወታደራዊ አገዛዝ እንደሚኖር መታወጁን ተከትሎ ተቃዋሚዎች ሰልፎቻቸውን እንዲቀጥሉ ጥሪ አቅርቧል። የማህበሩ ቃል አቃባይ ሳራ አብደልጋሊ ድርጅታቸው “ወታደራዊ አገዛዝን” እንደማይቀበል ለዶይቼ ቬለ ተናግረዋል። አሁን ስልጣኑን የተረከቡት “የቀድሞው አገዛዝ ርዝራዞች ናቸው” ሲሉም ይተቻሉ። “ይህን ፍኖተ ካርታ አንቀበልም፤ እንደ መፈንቅለ መንግስትም እንቆጥረዋለን። የቀድሞው አገዛዝ አባላትን እንደገና በአዲስ መልክ ነው ያመጡት። ህዝቡ ላለፉት አራት ወራት የታገሉላቸውን ዓላማዎች ለማሳካት ትግላችንን እና አብዩቱን እንቀጥላለን” ብለዋል።

Sudan - Alaa Salah - Die Sudanesin führt Proteste gegen Präsident Omar al-Bashir an (Getty Images/AFP)

ቃል አቃባይዋ ከዚህም ሌላ የሱዳን ወታደራዊ ምክር ቤትን ወክለው መግለጫ ሲሰጡ የታዩትን ሌፍተናት ጄነራል አዋድ ሞሃመድ ኢብን አውፍ “በሰላማዊ ሰዎች ግድያ ተሳትፎ አላቸው” በማለት ይወነጅሏቸዋል። በወታደራዊ ምክር ቤቱ ያሉት ሌሎች አባላትም ቢሆኑ በአልበሽር መንግስት የብሔራዊ የደህንነት አገልግሎት እና የወታደራዊ ደህንነት መስሪያ ቤት ውስጥ የሚሰሩ እንደነበሩ የሚናገሩት ሳራ ብዙዎቹ የጦር ወንጀሎችን እና በዜጎች ላይ ስቅይት የሚፈጽሙ ነበር ይላሉ። በዚህም ምክንያት በሱዳናውያን ዘንድ ተቀባይነትም ሆነ ውክልና እንደሌላቸው ይገልጻሉ። የእርሳቸው ማህበርም ሆነ ተቃዋሚዎች የሽግግር ጊዜ የሲቪል አስተዳደር በግዴታ መመስረት እንዳለበት እንደሚያምኑ ለዶይቼ ቬለ አስረድተዋል።

በአፍሪካ ጉዳዮች ላይ ጥናት እና ምርምር የሚያደርገው አማኒ አፍሪካ የተሰኘው ተቋም መስራች ዶ/ር ሰለሞን አየለ ደርሶ ተቃዋሚዎቹ ይህን ጥያቄ ማንሳታቸው “እንግዳ ነገር አይደለም” ይላሉ። ሆኖም ተቃዋሚዎች ከጦር ሰራዊቱ ጋር የሚያደርጉት ግብግብ በጊዜ መፍሄ ካልተበጀለት አሳሳቢ መሆኑን ይጠቁማሉ። በተቃዋሚዎቹ እና በጦር ሰራዊቱ መካከል ከተፈጠረው ፍጥጫ ይልቅ ከአልበሽር ስልጣን መልቀቅ በኋላ ለሱዳን አስጊ እንደሆነ ተፈርቶ የነበረው በሀገሪቱ ባሉት የተለያዩ የጸጥታ ተቋማት መካከል ሊኖር ይችላል ተብሎ የተሰጋው “የእርስ በእርስ ሽኩቻ” ነበር።  የኢትዮጵያንም ሆነ የሱዳንን የፖለቲካ ሁኔታ በቅርበት የሚከታተሉት ብሪታንያዊው የፖለቲካ ተንታኝ አሌክስ ደ ዋል በቅርቡ ባሳተሟቸው ጽሁፎችም ለዚህ ጉዳይ አጽንኦት ሰጥተዋል።

በሱዳን ወታደራዊ መሪዎች ከስልጣናቸው በተወገዱበት በጎርጎሮሳዊው1964 እና 1985 ህዝባዊ አመጾች ወቅት “በሀገሪቱ ወሳኝ ኃይል የነበረው ጦር ሰራዊቱ እንደነበር” የሚያስታውሱት አሌክስ ደ ዋል አሁን ጉዳዩ ሌላ መልክ እንደያዘ መረጃ እያጣቀሱ ይሞግታሉ። የሀገሪቱ የብሔራዊ የደህንነት እና የጸጥታ አገልግሎት የሚመራው ኃይል በተለይ በመዲናዋ ካርቱም በኃይለኛነቱ የሚነሳ እንደሆነ ይገልጻሉ። Sudan Omar al-Bashir (Reuters/M.N. Abdallah)

ቀደም ሲል በዳርፉር ተሰማርቶ የነበረው የነበረው የሚሊሺያ ኃይል አሁን “ፈጥኖ ደራሽ የድጋፍ ኃይል” በሚል እንደሚንቀሳቀስ ያስረዳሉ። ከእነዚህ ኃይሎች ጎን “የማዕከላዊ ተጠባባቂ ፖሊስ” የሚባል ኃይል እና የሱዳን ገዢ ፓርቲ “እስላማዊ ታጣቂ ቡድን” እንዳለም ያብራራሉ። እነዚህ ኃይሎች በሳዑዲ አረቢያ፣ የተባበሩት አረብ ኤሜሬቶች እና ኳታር እንደሚደገፉ የሚገልጹት የፖለቲካ ተንታኙ ሁሉንም እንደ የጸባያቸው አቻችለው መምራት የቻሉት ፕሬዝዳንት አልበሽር ብቻ እንደነበሩ ያሰምሩበታል። ዶ/ር ሰለሞንም በዚህ ትንታኔ ይስማማሉ።

በአልበሽር የመጨረሻ የስልጣን ቀናት በደህንነት ኃይሎች እና በጦር ሰራዊቱ መካከል፤ በተቃዋሚ ሰልፈኞች ላይ እርምጃ በመውሰድ እና አለመውሰድ ላይ አለመግባባት ተፈጥሮ እስከመታኮስ መዳረሳቸው የተነገረ ቢሆንም፤ ከዚያ በኋላ የጎላ ችግር ባለመከሰቱ ስጋቱ የቀነሰ መስሎ ነበር። ስልጣኑን የተረከበው ወታደራዊ ምክር ቤት ከገዢው ፓርቲ ጋር ግንኙነት ያላቸውን እስላማዊ ሚሊሺያዎች “ተቆጣጥሯል”መባሉም ስጋቱን አርግቦታል።

በተለያዩት የጸጥታ ኃይሎች መካከል ለጊዜውም ቢሆን ስምምነት ያለ ቢመስልም በጦር ሰራዊቱ ውስጥ ግን አሁንም አለመረጋጋቶች እንዳሉ ይነገራል። ለዚህም ይመስላል ከአልበሽር ስልጣን መነሳት በኋላ በመሪነት ብቅ ያሉት የሱዳኑ መከላከያ ሚኒስትር ስልጣናቸውን ከአንድ ቀን በኋላ ሳይጠበቅ ትላንት ምሽት ያስረከቡት። መከላከያ ሚኒስትሩን ሌፍተናት ጄነራል አዋድ ሞሃመድ ኢብን አውፍን የተኳቸው በተመሳሳይ ወታደራዊ የማዕረግ ደረጃ ያሉት አብደልፈታህ አልቡህራን ናቸው። ሹም ሽሩ ቀጥሎ ዛሬ ደግሞ የብሔራዊ የደህንነት እና የጸጥታ አገልግሎት ላፊው ኃላፊው ሳላህ አብደላ ጎሽ ስልጣናቸውን ለቅቀዋል።

Sudan Militärrat Abdel Fattah al Burhan (picture-alliance/AA)

የሱዳንን መጻኢሁኔታ አቅጣጫ ለማስያዝ ዛሬን ጨምሮ ቀጣዩቹ ቀናት ወሳኝ መሆናቸውን የፖለቲካ ተንታኞች ያሳስባሉ። በሀገሪቱ ያለው ፖለቲካዊ ውጥንቅጥ በፍጥነት በሚለዋወጥበት በዚህ ወቅት ከሱዳን ጋር ወደ 1600 ኪሎ ሜትር ገደማ ድንበር የምትዋሰነው ኢትዮጵያ ጉዳዩን የያዘችበትን መንገድ መጠየቅ የአባት ነው። ኢትዮጵያ በውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር መስሪያ ቤቷ በኩል ባለፈው ሐሙስ ምሽት ካወጣችው አጭር መግለጫ ውጭ በጉዳዩ ላይ ዝርዝር ማብራራያ አልሰጠችም።

ኢትዮጵያ “በሱዳን እየተካሄደ ያለውን ወቅታዊ ሁኔታ በቅርበት እየተከታተለች” መሆኑን የጠቀሰው የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር መግለጫ “ሱዳናውያን አሁን ያሉበትን አስቸጋሪ ሁኔታ በብቃት እንደሚወጡት ኢትዮጵያኑ ጽኑ እምነት አላት” ብሏል። ሀገሪቱ “የሱዳናውያን ፍላጎት ሙሉ በሙሉ የምታከብር” መሆኗንም ጠቁሟል። የሱዳን ቀውስ ለኢትዮጵያ ያለውን አንደምታ እና የኢትዮጵያን “ቁጥብ አካሄድ” በተመለከተ የተጠየቁት የአማኒ አፍሪካው ዶ/ር ሰለሞን ምላሽ ሰጥተዋል።

ሙሉ መሰናዶውን ለማድመጥ  DW oudio ይጫኑ። 

ተስፋለም ወልደየስ

የፀረ ጥላቻ ንግግር አዋጁ የሚያጠላው ጥላ

በፍቃዱ ኃይሉ

በዚህ የፖለቲካ ለውጥ ውስጥ አፋኝ ናቸው የተባሉት ሕግጋት ክለሳን ያክል «ለውጡን» ሕጋዊ ዋስትና የሚሰጠው ሌላ ነገር የለም። ይሁን እንጂ የፀረ ጥላቻ ንግግር አዋጅ ረቂቅ መውጣቱ በሕግ ክለሳ ሒደቱ  ላይ የቅሬታ ጥላ አጥልቷል። የፀረ ጥላቻ ንግግር አዋጅ ሐሳብን የመግለጽ ነጻነት ከሚገደብባቸው የሕግ አግባቦች አንዱ ስለሆነ፥ በአንድ በኩል የንግግር ነጻነትን የሚገድቡ ሕግጋት እያወጡ፣ በሌላ በኩል አፋኝ ሕግጋትን የመከለስ ተቃርኖ እንዴት ይታያል? ክለሳው ሳይጠናቀቅ የአዲሱ አዋጅ ረቂቅ መውጣቱስ ምንን ያመለክታል? መንግሥት ምኅዳሩን በመክፈቱ እየተቆጨ ይሆን?

የሕግ ማሻሻያው ሒደት

የሕግና ፍትሕ ጉዳዮች አማካሪ ጉባዔ ባለፈው ዓመት ከተሰየመ ወዲህ በሥሩ በተቋቋሙ ግብረ ኀይሎች አማካይነት “አፋኝ” ናቸው የተባሉ ሕግጋትን ክለሳ ሲሠራ ቆይቷል። በክለሳው የተዳሰሱት የበጎ አድራጎት እና ሲቪል ማኅበራት አዋጅ፣ የፀረ ሽብርተኝነት አዋጅ፣ ሚዲያ ነክ ሕግጋት እና ምርጫ ነክ ሕግጋት ናቸው። ከነዚህ ውስጥ ሥራቸው ተጠናቆ በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ይሁንታ ለመፅደቅ የበቁት ሁለት አዋጆች ብቻ ናቸው፤ የሲቪል ማኅበራት አዋጅ እና የምርጫ ቦርድ ማቋቋሚያ አዋጅ።

የጠቅላይ ሚኒስትሩ ጽ/ቤት የሁለት ዓመት ዕቅዱን በአንድ ገጽ ባወጀበት ጊዜ የፀረ ጥላቻ አዋጅ ለማውጣት መወሰኑን አሳውቆ ነበር። ሆኖም የፌዴራል ጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ ጽ/ቤት እስከ ባለፈው ወር ድረስ አዋጁ ላይ ትኩረት ሰጥቶ እየሠራ አልነበረም። ነገር ግን የጠቅላይ ሚኒስትሩ ጽ/ቤት በድንገት ጉዳዩን የሚዲያ አጀንዳ አድርጎ አነሳው። በመንግሥት ይዞታ ውስጥ ያሉ ሚዲያዎች ሁሉ ስለ አስፈላጊነቱ መናገር ጀመሩ፤ ረቂቁም ለሕዝብ ይፋ ሆነ።

ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የተከፈተውን የፖለቲካ ምኅዳር ተከትሎ በማኅበራዊ ሚዲያዎችም ይሁን መደበኛ ሚዲያዎች ላይ በርካታ ውይይቶች እና በይዘታቸው አሳሳቢ የሆኑ ንግግሮች እየተስተናገዱ ነው። ምንም እንኳን ደረጃው የተጋነነውን ያህል ባይሆንም የጥላቻ ንግግር እያደገ መሆኑን መካድ አይቻልም። ይሁን እንጂ አዋጅ በማወጅ ለመከላከል መሞከር ከጥቅሙ ጉዳቱ ሊያመዝን ይችላል።

አዋጁ ማንን ይጎዳል? 

የፀረ ጥላቻ አዋጅ በማውጣት ችግሩን ከመሠረቱ መቅረፍ የማይቻልባቸውን ቢያንስ ሦስት ምክንያቶች ማስቀመጥ ይቻላል። አንደኛው የሕግ ቁርጠኝነት እና የማስፈፀም ብቃት አለመኖሩ ነው። ከዚህ ቀደም ያለው የኢትዮጵያ የወንጀል ሕግ ‘አመፅ ቀስቃሽ’ ንግግሮችን በወንጀልነት ይፈርጃል።  የፀረ ጥላቻ ንግግር ረቂቅ አዋጁ ላይ የተቀመጠው ትርጉምም እንደሚያሳየው፣ የሚከለከለው አመፅ ቀስቃሽ የጥላቻ ንግግር ነው። ስለሆነም፣ የጥላቻም ይሁን አይሁን ‘አመፅ ቀስቃሽ’ የሆነ ንግግር ወንጀል እስከሆነ ድረስ ቁርጠኝነቱ እና አቅሙ ቢኖር ኖሮ አሁንም ያለው የሕግ ማዕቀፍ አመፅ ቀስቃሽ የጥላቻ ንግግሮችን ለመከላከል ይቻል ነበር።

ሁለተኛ፣ ከዚህ በፊት ያለው የሕግ አተገባበር ክፍተት አዲሱንም ተአማኒነት ያሳጣዋል። እንደሚታወቀው አስፈፃሚው አካል የፍትሕ አካላቱን በመጠምዘዝ ከአጥፊዎች ይልቅ የተቃዋሚዎቹን የንግግር ነጻነት ሲያፍን ከርሟል። ለዚህም ነው የሕግ የአስፈፃሚው አካል የአፈና መሣሪያ ሆኗል በሚል ወደ ክለሳ የተገባው። አሁንም ቢሆን፣ ተቋማቱ መልሰው በነጻነት እና ገለልተኝነት ባልተዋቀሩበት፣ ሕዝባዊ አመኔታ ባላተረፉበት እና አስተማማኝ ሚዛን እና ቁጥጥር በመንግሥት ቅርንጫፎች መካከል ባልተዘረጋበት ሁኔታ የንግግር ነጻነትን የሚገድብ አዋጅ ማውጣት ለአስፈፃሚው አካል መጠቀሚያ ከመሆኑም በላይ፥ የለውጡን ድባብ ይቀለብሰዋል። ይህም ብቻ ሳይሆን የጥላቻ ንግግር አስተናግደዋል በሚል ዕውቆቹ የጋዜጣ እና ቴሌቪዥን ጣቢያ አዘጋጆች ቢከሰሱ፥ ንግግራቸው ከሚያመጣው ጉዳት በላይ የነርሱን መከሰስ በመቃወም ሊነሳ የሚችለው አመፅ ሊብስ ይችላል።

ሦስተኛው ችግር የጥላቻ ንግግር የሚናገሩት በተለይም በማኅበራዊ ሚዲያ ላይ ያሉት ብዙዎቹ ራሳቸውን ደብቀው የሚጽፉ እና አንዳንዶቹም ኢትዮጵያ ውስጥ የማይኖሩ መሆናቸው ንግግሩን ለመከላከል በጣም ውስብስብ ያደርገዋል። በዚህም ምክንያት የመንግሥት ቁጥጥርም ይሁን የአዋጁ መውጣት የሚፈጥረው የፍርሐት ስሜት ተፅዕኖ የሚያሳድረው በአገር ውስጥ ሆነው፣ በይፋ በሚጽፉት ሰዎች ላይ ነው።

እና ምን ይደረግ?

የፖለቲካ ምኅዳሩ መከፈት የልብ ልብ የሰጣቸው ግልብ የፖለቲካ አስተያየት ሰጪዎች፣ ታፍነው የከረሙ ሐሳባቸውን እንዴት ከጥላቻቸው ነጥለው መናገር የማያውቁ አማተሮች እና/ወይም አጋጣሚውን ተጠቅመው ሁከት በመፍጠር የፖለቲካ ትርፍ መሸመት የሚፈልጉ ሰዎች ሊኖሩ ይችላሉ። ምክንያታቸው ምንም ይሁን ምን የጥላቻ ንግግሮች እየተበራከቱ እንደሆነ ብዙዎች ይስማማሉ። ይህንንም መከላከል ያስፈልጋል። በሕግ ለመከላከል የኢትዮጵያ ነባራዊ ሁኔታ የማይፈቅድ ስለሆነ፥ የሚዲያ አረዳድ ግንዛቤን መጨመር እና የመረጃ ተደራሽነትን ከፍ ማድረግ የተሻሉ እና ያልተሞከሩ አማራጮ ናቸው።

የሚዲያ አረዳድ ግንዛቤን ማሳደግ አንደኛው መፍትሔ ነው። በኢትዮጵያ የሚዲያ ተደራሲዎች በመደበኛውም ይሁን በማኅበራዊ ሚዲያ የተነገረውን ነገር አምኖ መቀበል የተለመደ ነው። ይሁን እንጂ ተደራሲዎች ሒሳዊ ግንዛቤ የሚወስዱበትን አቅም መገንባት/ማስተማር ያስፈልጋል። የሐሰት ወሬዎች የጥላቻ ንግግሮችን መጋቢ ናቸው። አንባቢዎች የሐሰት ወሬዎችን ከእውነተኛው፣ አስተያየቶችን ከዜናው የሚለዩበትን ክሕሎት ለመገንባት ከፍተኛ ተዳራሽነት ያላቸውን የመንግሥት ሚዲያዎች እና ከሲቪል ማኅበራት ጋር ጥምረት በመፍጠር ብዙኀኑ ላይ የግንዛቤ ማስጨበጥ ሥራ መሥራት ይቻላል።

የመረጃ ተዳራሽነትን ማሻሻል ሌላኛው መፍትሔ ነው። ብዙውን ጊዜ አመፅ የሚቀሰቅሱ እና የሐሰት ወሬዎች ከፍተኛ ተዳራሽነት የሚኖራቸው እውነታው፣ በተለይም ከመንግሥት ወገን ያለው ሳይታወቅ ስለሚቀር ነው። የመንግሥት ተቋማት አሠራራቸውን ሁሌም ግልጽ ቢያደርጉ እና ለማብራሪያ በተፈለጉ ጊዜ ሁሉ የሚገኙ ቢሆኑ ኖሮ እነዚህ የሐሰት የአመፅ ቅስቀሳ ወሬዎች በቀላሉ ይስተባበላሉ፣ ተደራሲዎችም አምነው አይቀበሏቸውም ነበር።

በዚህ አምድ የቀረበው አስተያየት የጸሐፊውን እንጂ የ«DW»ን አቋም አያንጸባርቅም።

አቶ ጌታቸው አዴፓን በይፋ አወገዙ፣ “የሚችል ካላ እናስረክብ” አሉ

ዛጎል ዜና – “ወይፈንን መጋፈጥ የሚቻለው ፊት ለፊት ቀንዱን በመያዝ እንጂ ጭራውን በመጎትተ አይደለም። ጭራውን በመያዝ ወፈንን ለምታገል መሞከር ነጮቹ እንደሚሉ ማምታት ነው” ሲሉ የትግራይ ሕዝብ ነጻ አውጪ ግንባር ስራ አስፈጻሚ አባል አቶ ጌታቸው አረዳ ተናገሩ። ከለውጡ በሁዋላ እጅግ የሚደነቁ ስራዎች ቢሰሩም አሁን ያለውን ችግር ግን ለመቅረፍ አያስችሉም አሉ። ሰኞ በሚጀመረው የድርጅቱ ጉባኤ ከሁሉም በላይ አገሪቱ ያለችበትን አደገና ሁኔታ አምኖ መቀበል ዋና ተግባር ሊሆን እንደሚገባ አስታወቁ። “ለጥቅም ሲባል ከማጭበርበር የሚችል ካላ ልንሰጥ ይገባል” ብለዋል።

ከድርጅታቸው ጉባኤ መጠናቅቀ በሁዋላ ከወይን ጋር ቃለ ምልልስ ያደረጉት አቶ ጌታቸው ይህንን የተናገሩት አዴፓ በክልሉ ውስጥ ለተፈጠሩት ቀውሶች ህወሃት ላይ በማመካኘት እጁን ስለመቀሰሩ ተጠይቀው ሲመልሱ ነው። ምላሽ የተሰጠው በአማራ ክልል ለተከሰቱትና እየተከሰቱ ካሉት ግጭቶች ጀርባ የህወሃት እጅ እንዳለበት የአዴፓ አመራሮችና ለጉዳዩ ቅርብ የሆኑ በተደጋጋሚ ለሚያቀርቡት ክስ ነው።

“ኢህአዴግ ጋር የነበሩ ኳሊቲዎች ችግሮችን ፊት ለፊት ነው መሚጋፈጥ ነው” ያሉት አቶ ጌታቸው አዴፓ በክልሉ ለሚፈጠሩት ችግሮች በሙሉ ሃላፊነቱን መውሰድ የሚገባው ራሱ እንጂ ሌላ አካል አለመሆኑንን ተናግረዋል። የትግል ጓዶቻቸውን ስም መጥራት እንደማይፈልጉ በመግለጽና በፊትለፊት እንደሚናገሩዋቸው ያወሱት አቶ ጌታቸው፣ “አዴፓ ህወሓትን ተጠያቂ ማድረግ አይችልም፡፡አማራ ክልል ለተፈጠረው ችግር በዋናነት ሳይሆን መቶ ከመቶ ተጠያቂው ነው ” ብለዋል።

የሕዝብን ደህንነት ለማስጠበቅ ሃላፊነት በመውስደ መንግስት እንደሚኮን፣ ይህን ማድረግ ሳይቻል ሲያቃጥል በማንኪያ ሲቀዘቅዝ በእጄ አይነት የመንግስትነት ይዘት እንደሌለ፣ ማናቸውንም ጉዳዮች እንደ ወይፈኑ ምሳሌ ፊት ለፊት ቀንዱን ይዞ መዋጋት ግድ መሆኑንን በመግለጽ  “እንደዚህ ዓይነት ሰዎች” በማለት የአዴፓን አመራሮች ተችተዋል። ” እነ እገሌ ናቸው” በሚል ምንም ስሌትና ማስረጃ ሳያቀርቡ ህወሃት ላይ ወቀሳ መሰንዘራቸውን ኮንነዋል። ይሁን እንጂ የአዴፓ አመራሮች በምን በመን ጉዳዮች ህወሃትን እንደወቀሱና ጣታቸውን እንደቀሰሩ አላብራሩም። ጠያቂውም በትኖ አልጠየቀም።

” ቢያንስ ቢያንስ” አሉ አቶ ጌታቸው ” ቢያንስ በሚባለው ደረጃ አንድ ድርጅት እኮ ነን” ካሉ በሁዋላ ” እነዚህ ሰዎች” ሲሉ የጠሩዋቸውን የአዴፓ አመራሮች ራሳቸውን ወደ እስረኛነት የሚወስድ እንቅስቃሴ ውስጥ ነው እየገቡ ያሉት። እስረኝነቱ በምን መልኩ እንደሆነ አላብራሩም።

የፊታችን ሰኞ ከሚጀመረው የድርጅቱ ጉባኤ ምን እንደሚጠበቅ ለተጠየቁት ” አገሪቱ በአስከፊ ሁኔታ ውስጥ እንዳለች አምኖ መቀበል ነው” የሚል ምላሽ ሰጥተዋል። ችግር እንዳለ ማመን አብዛኛው የመፍትሄው ክፍል መሆኑንም ጠቁመዋል።

” እውነት ለመናገር እጅግ በርካታ ሃሪፍ ሃሪፍ ስራዎች ተሰርተዋል” ሲሉ ለውጡን ያሞካሹት አቶ ጊታቸው በተቃራኒው የተሰራው ሃሪፍ ስራ ሁሉ አገር አሁን ካለችበት ችግር እንደማያድን አስምረውበታል።

“የተሰሩት ታላላቅ ስራዎች የተፈናቀሉ ሰዎች ወደ ቤታቸው አይመልስም፣የእርስ በእርስ ግጭቶችን አያስቆምም፣የተዳከመውን  የኤክስፖርት እንቅስቃሴ አያስቀጥልም” በማለት ተናግረዋል። “እስከ ሚቀጥለው ምርጫ ድረስ ቢያንስ ወደ ትክክለኛ ማንነቱ ተመልሶ ህዝብ ቢያዳምጥ ፣ከነብዙ ችግሩ ከነ ብዙ ጣጣው /ጣጣውን ይድገም አላልኩም ግን የጎደሉትን አማልቶ ለህዝብ ጥያቄዎች የሚመጥን ትኩረት ሰጥቶ፣ ለህዝብ ተስፋ ሊሆን የሚችል ችግርን ተቀብሎ፣ ለመንቀሳቀስ የሚወስንበት መድረክ ይሆናል ብየ ተስፋ አደርጋለሁ” ሲሉም ገልጸዋል። 

“ለጥቅማ ጥቅም ሲባል ህዝብን ከማጭበርበ የሚችል ሰው ካላ እንስጥ ነገር ግን እስካሁን አላየሁም” ሲሉም አማራጭ አገር ተረካቢና አስተዳዳሪ ሃይል እንደሌለ ተናግረዋል።

የትግራይን ደህንነትና የህዝብን ሰላም ለማስጠበቅ የተቀመጠው አቅጣጫ አግባብ እንደሆነ በህወሃት ደረጃ መገምገሙና በስኬት መታየቱንም አቶ ጌታቸው አመላክተዋል።

 

 

የእስራኤል የእሳት አደጋ መከላከል ባለሙያዎች ነገ ጠዋት አዲስ አበባ ይገባሉ!

የእስራኤል የእሳት አደጋ መከላከል ባለሙያዎች ለአምስት ቀናት በፓርኩ ይቆያሉ፤ ባለሙያዎቹ ነገ ጠዋት አዲስ አበባ ይገባሉ።

እስራኤል ዓለማቀፍ ልምድ ያላቸውን የእሳት አደጋ መከላከል ባለሙያዎች ወደ ፓርኩ እንደምትልክ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ለአማራ ብዙኃን መገናኛ ድርጅት ገልጿል።

በሰሜን ተራሮች ብሔራዊ ፓርክ ላይ የተነሳውን ቃጠሎ የመቆጣጠር ስራ ለማገዝ የሚመጡት ከ7 እስከ 9 የሚሆኑ እስራኤላውያን ናቸው። አውሮፕላን ወይም ሄሊኮፕተር ግን ይዘው እንደማይመጡ ነው ያገኘነው መረጃ የሚያመላክተው።

ባለሙያዎቹ ከነሙሉ የእሳት አደጋ መከላከያ መሳሪያና ሀኪሞቻቸው ነገ ጠዋት 12:00 ላይ አዲስ አበባ እንደሚገቡ የደንና ዱር እንስሳት ልማትና ጥበቃ ባለስልጣን ዋና ዳይሬክተር አቶ ኩመራ ዋቅጅራ ተናግረዋል። ወዲያኑም ወደ ጎንደር እንደሚያቀኑ ታውቋል።

ለአምስት ቀናትም ፓርኩ እየተቃጠለ በሚገኝበት ቦታ ሆነው የመቆጣጠር ስራውን ያግዛሉ ነው ያሉት አቶ ኩመራ። ልምዳቸውን ተጠቅመውም የተሻለውን የመቆጣጠሪያ መንገድ ለመተግበር እንደሚያግዙ ይጠበቃል።

እንደ አቶ ኩመራ መረጃ ኬንያ በ “ማውንት ኬንያ ብሔራዊ ፓርክ” ላይ ቃጠሎ ተከስቶ እሳቱን በማጥፋት ላይ በመሆናቸው ሄሊኮፕተሮቿን ከፊታችን ማክሰኞ በፊት እንደማትልክ ታውቋል። ከደቡብ አፍሪካ ይመጣሉ ስለተባሉትም “ለመምጣት ዝግጁ ናቸው” ከሚል መረጃ የተለዬ ተጨባጭ ውጤት አለመኖሩን ነው የተናገሩት።

ከአካባቢው ነዋሪዎች ጥረት ውጪ ተጨባጭ ዘመናዊ የመከላከል ስራ እስካሁን አልተጀመረም። በፓርኩ ላይ የጀመረው እሳትም በአሳሳቢ ደረጃ መስፋፋቱን ቀጥሏል።

ዘጋቢ፦ አስማማው በቀለ

Amhara media agency

‹‹እንዴት አቅሙ ባላቸው ሀገራት ዕርዳታ የሚጠይቅ አምባሳደር አጣን?›› በውጭ ሀገራት የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን

በተለያዩ የዓለም አካባቢዎች የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን የስሜን ተራሮች ብሔራዊ ፓርክ ቃጠሎ እንዳሳሰባቸውና ዓለማቀፉ ማኅበረሰብ ዕውቅና ኖሮት ዕርዳታ አለመጠየቁ እንዳሳዘናቸው እየተናገሩ ነው፡፡

ነዋሪነታቸውን በኖርዌይ ኦስሎ ያደረጉት አቶ ልዑል መኮንን ከደቂቃዎች በፊት ለአብመድ ስልክ ደውለው በሰጡት አስተያዬት የስሜን ተራሮች ብሔራዊ ፓርክ የእሳት ቃጠሎ እጅግ እንዳሳሰባቸውና በተለያዩ ሀገራት የሚገኙ አምባሳደሮች ዕርዳታ አለመጠየቃቸው እንዳሳዘናቸው ተናግረዋል፡፡

መሠል የተፈጥሮ አደጋዎች ሲያጋጥሙ በውጭ የሚኖሩ ዲፕሎማቶች ሚና ከፍተኛ መሆን እንዳለበት ያስገነዘቡት አቶ ልዑል ኢትዮጵያ የእሳት አደጋን መቆጣጠር የሚያስችል ቴክኖሎጂ አለመያዟ ባይደንቅም የዲፕሎማቶች ዝምታ እንዳስገረማቸው ተናግረዋል፡፡ ‹‹እንዴት አቅሙ ባላቸው ሀገራት ዕርዳታ የሚጠይቅ አምባሳደር አጣን? ለዓለማቀፉ ማኅበረሰብ የሚያሳውቅና ፈጣን ምላሽ እንዲሰጥ የሚወተውት ዲፕሎማት ለምን ጠፋ?›› ሲሉም ጠይቀዋል፡፡

‹‹ጠንካራና ለሀገር ተቆርቋሪ ዲፕሎማቶች ቢኖሩን ኖሮ በዓለም አቀፍ የመገናኛ ብዙኃን ቢሮዎች እያንኳኩ ጭምር በቀናት ውስጥ ከፍተኛ ዕርዳታ ያስገኙ ነበር›› ያሉት አቶ ልዑል ስለአደጋው አሳሳቢነት በዓለማቀፍ መገናኛ ብዙኃን ዘንድ አለመሰማቱ እንዳሳሰባቸውም ተናግረዋል፡፡

እጅግ ሩቅ ለሆኑና ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነታቸው ደካማ ለሆኑ ሀገራት ጭምር መሠል የእሳት አደጋ ሲያጋጥም ፈጥነው ምላሽ ለሚሰጡት እንደ እስራኤል ያሉ የኢትዮጵያ ወዳጅ ሀገራት አሳውቆ ዕርዳታ አለመጠየቅ ትልቅ ስህተት መሆኑንም ነው አቶ ልዑል የተናገሩት፡፡

‹‹እስራኤል ኢትዮጵያውያን በችግሯ ጊዜ ቀድመን ልንደርስላትና ሕይወታችን ልንሰጣት የማንሳሳላት ሀገር ናት፤ እኛ የገጠመንን ችግርም የእስራኤል መንግሥት ሰምቶ ዝም እንደማይል አምናለሁ›› ያሉት አቶ ልዑል አምባሳደሮች በፍጥነት ለዓለም ኅብረተሰብ በማሳወቅ ዕርዳታ እንዲጠይቁ አሳስበዋል፡፡

ከለንደን እንደደወሉ የነገሩን አቶ መላኩ አለልኝ ደግሞ ‹‹የሀገር ውስጥ መገናኛ ብዙኃን የዘገባ ትኩረት ባለመስጠትና በዓለማቀፍ ቋንቋ ባለመዘገብ ከዩኔስኮና ሌሎችም ዓለማቀፍ ተቋማት ዕርዳታ እንዳይገኝ እያደረጉ ነው›› ብለዋል፡፡

ፖርቱጋልና ስፔን በየጊዜው ከፍተኛ የደን ቃጠሎ እንደሚያጋጥማቸው የገለጹት አቶ መላኩ በዲፕሎማቶቻቸውና በሚዲያዎቻቸው ተጽዕኖ ፈጣን ዓለማቀፍ ድጋፍ እያገኙ እሳቱን እንደሚቆጣጠሩ ተናግረዋል፡፡ አቶ መላኩ እንዳሉትም እስራኤልና ሳዑዲ ዐረቢያ በከፍተኛ የመንግሥት የሥራ ኃላፊዎች ቢጠየቁ ከአካባቢያዊ ቅርበትም አንጻር ፈጣን ምላሽ ሊሰጡ ይችላሉ፡፡ ‹‹አምባሳደሮቻችን ጎበዝና ተጽዕኖ ፈጣሪ መሆናቸው የሚለካው እንዲህ ባለው የአደጋ ጊዜ ጭምር ነው፤ ስለዚህ አምባሳደሮቻችንም በትጋት ድጋፍ መጠየቅ አለባቸው›› ነው ያሉት፡፡

ዘጋቢ፡- አብርሃም በዕውቀት

ባሕር ዳር፡ ሚያዝያ 05/2011ዓ.ም (አብመድ)

ዶ/ር አምባቸው በሰሜን ተራሮች ብሔራዊ ፓርክ ላይ እየደረሰ ያለውን ቃጠሎ ለመቆጣጠር ለ ባለ ድርሻ አካላት ጥሪ አቅርበዋል

በሰሜን ተራሮች ብሔራዊ ፓርክ ላይ እየደረሰ ያለውን የእሳት ቃጠሎ ለመቆጣጠር ባለ ድርሻ አካላት ፈጣን ምላሽ እንዲሰጡ የአማራ ክልል ርዕሰ መስተዳድር ዶክተር አምባቸው መኮንን ጥሪ አቅርበዋል።

ርዕሰ መስተዳድር ዶክተር አምባቸው ጉዳዩን አስመልክተው ባስተላለፉት መልዕክት የሰሜን ተራሮች ብሔራዊ ፓርክ ላይ እየደረሰ ያለውን የእሳት ቃጠሎ አደጋ ለመታደግ ከክልሉ አቅም ውጭ የሆኑ ድጋፎችን በማድረግ በኩል ሁሉም ባለድርሻ አካላት የበኩላቸውን ሁሉ ጊዜ ሳይሰጡ እንዲያደርጉ ጥሪ አቅርበዋል።

የክልሉ መንግሥት ከፌዴራል መንግሥት ጋር በጋራ እየሠራ ቢሆንም ምላሹ ፈጣን አልሆነም፤ አሁንም ግን ጥረታችን ቀጥሏል ነው ያሉት ርዕሰ መስተዳድሩ፡፡

የሰሜን ተራሮች ብሔራዊ ፓርክ የኛ ብቻ ሳይሆን የዓለም ሀብት ነው ያሉት ርዕሰ መስተዳደድሩ፥ በተለያዩ ጊዜያት ፓርኩ የተለያዮ ጉዳቶችን ቢያስተናግድም አሁን እየደረሰ ያለው የቃጠሎ ጉዳት ግን ዓድማሱን ያሰፋ መሆኑን ገልጸዋል፡፡

የክልሉ መንግሥት የሚችለውን ሁሉ ጥረት ቢያደርግም በሰው ኃይል መቆጣጠር የማይቻልበት ደረጃ ላይ መሆኑንም ጠቁመዋል፡፡

የእሳት ቃጠሎውን በአነስተኛ ሰው እና የመሣሪያ ድጋፍ ለማጥፋት ጥረቶች ቢደረጉም ቃጠሎውን ማጥፋት የማይችልባቸው ቦታዎች ላይ በመድረሱ ከፍተኛ ስጋት መፍጠሩን ነው ርዕሰ መስተዳድሩ የተናገሩት፡፡

ከፌዴራል መንግሥት ጋር በጋራ እየተሠራ ቢሆንም ምላሹ ፈጣን አልሆነም ያሉት ርዕሰ መስተዳድሩ መምጣት ያለባቸው ማሽኖች ሁሉ በፍጥነት እንዲመጡ ከፌዴራል መንግሥት ጋር ጥረት መቀጠሉን ገልጸዋል፡፡

የእሳት ማጥፊያ አውሮፕላኖች በተቻለ ፍጥነት እንዲደርሱ ማድረግ ጊዜ የሚሰጠው አለመሆኑን ያስታወቁት ዶክተር አምባቸው የመንግሥት አካላት ፈጣን ውሳኔ እንዲያሳልፉም አሳስበዋል ፡፡

የዓለም ትልቁ ሀብት የሆነው የሰሜን ተራሮች ብሔራዊ ፓርክ ሀብቱን እያጣ ነው፤ ከሆነ ወዲያም ሙሾ አውራጅ እንዳንሆን ከክልሉ አቅም ውጭ የሆኑ ድጋፎችን በማድረግ በኩል ሁሉም ባለድርሻ አካላት ሁሉ የበኩላቸውን ጊዜ ሳይሰጡ እንዲሠሩ ርዕሰ መስተዳድሩ ዶክተር አምባቸው መኮንን ጥሪያቸውን አቅርበዋል፡፡

በተፈጥሮ አደጋው ላይ የደረሰው ጉዳት ሰፊ መሆኑን ያነሱት ርዕሰ መስተዳደሩ አደጋውን ለመታደግ እየተሳተፉ ያሉትን ሁሉ በክልሉ መንግሥትት ስም አመስግነዋል፡፡

የሰሜን ጎንደር ዞን ዋና አስተዳዳሪ አቶ ወርቁ ለምለሙ ከፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት ጋር ባደረጉት ቆይታ አሁን ላይ በፓርኩ ገደላማ አካባቢዎቻ ላይ ያለው የእሳት ቃጠሎ አደጋ ከቁጥጥር ውጭ ሆኗል ብለዋል።

ሰሞኑን የአካባቢው ነዋሪዎችና በጎ ፈቃደኞች እሳቱ ወደ ፓርኩ ገደላማ እና ደጋማ ክፍል እንዳይዛመት ርብርብ ሲያደርጉ ቢቆዩም ቃጠሎው በንፋስ እየታገዘ አድማሱን በማስፋቱ በሰው ሃይል ለመቆጣጠር አልተቻለም ነው ያሉት።

የፌዴራል መንግስት አፋጣኝ እርዳት እንዲያደርግ በተለያዩ መንገዶች ጥያቄ ማቅረባቸውን የገለጹት ዋና አስተዳዳሪው እስካሁን ምንም አይነት ምላሽ አላገኘንም ብለዋል።

የፌዴራል መንግስት አፋጣኝ እርዳት እንዲያደርግ በተለያዩ መንገዶች ጥያቄ ማቅረባቸውን የገለጹት ዋና አስተዳዳሪው እስካሁን ምንም አይነት ምላሽ አላገኘንም ብለዋል።

ለእሳት ማጥፊያ የሚሆኑ ሄሊኮፕተሮች ከደቡብ አፍሪካ እና ኬንያ ይመጣሉ መባሉን በተመለከትም ጉዳዩን የፌዴራል መንግስት የሚያከናውነው በመሆኑ እስካሁን ምን ደረጃ ላይ እንደተደረሰ መረጃው እንደሌላቸውና ያሳወቃቸው አካል እንደሌለም አንስተዋል።

ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት በቦታው ተገኝቶ ባደረገው ምልከታም በአሁኑ ወቅት ከግጭ ጀርባ ወደ ሙጭላ መውረጃ ያለው የፓርኩ ክፍል በከፍተኛ ፍጥነት እየተቃጠለ መሆኑን ለመገንዘብ ችሏል።

ይህ የፓርኩ ክፍልም ዋልያ እና ቀይ ቀበሮ የተሰኙት ብርቅየ እንስሳት በብዛት የሚገኙበት ቦታ ነው።

በፍሬህይወት ሰፊው

ተጨማሪ መረጃ ፦አብመድ

የትግራይ ህዝብ ነጻ አውጪ ግንባር ማእከላዊ ኮሚቴ መግለጫ!

 

የህወሓት ማእከላዊ ኮሚቴ ከመጋቢት 30 እስከ ሚያዝያ 03/2011 ዓ/ም ባካሄደው መደበኛ ስብሰባ ካለፈው ዓመት ጀምሮ በፓርቲው መደበኛ ስብሰባ እየተካሄደ የነበረው የተሃድሶ እንቅስቃሴ የደረሰበት ደረጃና አጠቃላይ የክልሉ የፖለቲካ ጉዳዮች፣ በልማት ፣የዴሞክራሲና የመልካም አስተዳደር መሻሻል፣ እንዲሁም የክልሉን ሰላም ለማረጋገጥ የተሰሩ ስራዎች በዝርዝር ገምግሞ ቀጣይ አቅጣጫ አስቀምጧል ፡፡ከዚህም በተጨማሪ በአገራችን እየታየ ያለው ሁለንተናዊ ችግር ከአከባቢ ሁኔታ ጋር በማዛመድ የሚሻሻልበት ሁኔታ በመለየት ለአገራችንና ለክልላችን ያለው ትርጉም በመረዳት ተጨማሪ የቀጣይ አቅጣጫዎች ለይተዋል፡፡

የህወሓት ማእከላዊ ኮሚቴ በትግራይ በአንድ በኩል ባለፈው ዓመት የጀመርነው ስር ነቀል የተሃድሶ እንቅስቃሴ በ2011ዓ.ም አጠናክሮ ለመቀጠል ተይዞ የነበረ እቅድ በዝርዝር ገምግመዋል ፡፡ መሰረታዊ ተልእኮችን የሆነው ልማትን እውን ማድረግና መልካም አስተዳደር ሰላምን ለማረጋገጥ በቀጣይ ለማጠናከር እንቅስቃሴ ሲያደረግ ቆይተዋል፡፡አሁንም ከዋናው ዓላማችን ሳንወጣ በክልላችን የተያዙ ዘርፈ ብዙ ስራዎችን በመለየት የህዝባችንን ደህንነት በሚያረጋግጥ መልክ ተቃኝተው እንዲፈፀሙ ሰፊ ጥረት ሲደረግ ቆይተዋል፡፡ በተለይ በህዝባችን ያልተቆጠበ ጥረትና ከፍተኛ ንቃት የክልላችን ሰላም አስተማማኝ አድርገን ቆይተናል፡፡ የተጀመረውን እንቅስቃሴ እንዲጠናከር ለማድረግ በሁሉም ደረጃ ያለ አመራር ከፍተኛ ለውጥ ለማምጣት ከፍተኛ ርብረብ እንዲያደርግ የህወሓት ማእከላዊ ኮሚቴ ወስኗል፡፡በተለይ በመልካም አስተዳደር መሰረታዊ ለውጥ ለማምጣት ያግዛል ተብሎ የተወሰነው የቀበሌ አስተዳደር መሰረታዊ ማስተካከያ በፍጥነት ተግባራዊ እንዲሆን ወስነዋል ፡፡
በሌላ በኩል ህወሓትና የትግራይ ህዝብ ለማንበርከክ ከሁሉም አቅጣጫ ሲያጋጥም የነበረው ሴራና ትንኮሳ ቀላል አልነበረም፡፡ይሁን እንጂ ቀና መንገድና ፍትሃዊ ትግል ፤በዋናነት በተከተልነው ሳይንሳዊ የትግል አግባብ ደግሞ በህዝባችን ጠንካራ የተደራጀ ትግል የጠላቶቻችን ፍላጎትና ህልም እንዳልተሳካላቸው የህወሓት ማእከላዊ ኮሚቴ በዝርዝር የገመገመ ሲሆን እስከ አሁን የተገኘ ውጤት ለወደፊት ለማስፋትና ለማጠናከር የሚያስችል አቅጣጫ አስቀመጧል ፡፡

ህዝባችን ተጠራቅሞ የነበረ ችግር እንዲፈታ፤ግዜ የለም በሚል መንፈስ ፈጣን ለውጥ እንዲመጣ ፣ሓላፊነት በተሞላበት መንገድ እያደረክ ያለው እንቅስቃሴ የህወሓት ማእከላዊ ኮሚቴ ይገነዘባል፡፡እንዲህ ዓይነት ጫና ማድረግህም ተገቢ እና መደረግ ያለበት ነው፡፡በተለይ የወጣቱ የስራ እደል በመፍጠር ፣በገጠርም ሆነ በከተማ የመሬት አስተዳደርና ካሳ የሚታዩ ችገሮች በፍጥነት እንዲፈቱ ቀልጣፋ ጥረትና ርበረብ ሊደረግ ይገባልክ፡፡በዚህ ምክንያትም በሁሉ አከባቢዎች ያሉ ችግሮች ለመፍታት የሚያስችል ዝርዝር አሰራር ይዘን እንድንቀሳቀስ የህወሓት ማእከላዊ ኮሚቴ የላቀ ትኩረት ሰጥቶ ተወያይቶ መፍትሄ አስቀምጧል፡፡

ቢሆንም በቅርብ ጊዜ የህዝቡን ልማት ፣ ጥያቄና ትግል ሌላ ትርጉም በማስያዝ ለዘመናት የዘለቀውና በአሁኑ ወቅት ተጠናክሮ የቀጠለውን አንድነት እድል አገኘን ብለው ለማደፍረስ ጥረት እያደረጉ ነው፡፡የትግራይን ህዝብና ደርጅቱ ህወሓትን ፊት ለፊት ገጥመው ማንበርከክ ያልቻሉ ሃይሎች ሌላ አዋጭ ይሆናል ያሉትን ይዘው ክፍተት ለመፍጠር እየትንቀሳቀሱ ነው፡፡በትግራይ ውስጥም ተላላኪ ለማግኘት የሚደረግ ጥረት የለም ባይባልም በአጭር ጊዜ ይህንን ይዞ በትግራይ ህዝብ ላይ ዝለል ሲባል የሚዘል ሃይል ለማግኘት ይቻላል የሚል ግምት በትግራይ ህዝብ ቀርቶ የሚያሰማሩ ሃይሎችም የሚገምቱት አልነበረም፡፡ የተለየ ሃሳብ ይዘህ ወደ ህዝብ መቅረብና መታገል አስፈላጊና መሆን የሚገበው ቢሆንም የትግራይን ህዝብ ደህነነት ወደ ገበያ ማስገባት ግን ታሪካዊ ክህደት ነው፡፡ በስመ ፖለቲካ ወደ ንግድ የተሰማሩ እንክርዳዶች በትግራይ ህዝብ ዋጋ የግል ፍላጎታቸው ለማርካት ሲሉ የህዝባችን አንድነትና ፅናት ሊበርዙ ጥረት እያደረጉ ነው። ከደቡብ ይሁን ከሰሜን የተላኩ ባንዳዎች ይህን እኩይ ተግባራቸው ለመፈፀም ተደልለው እየተንቀሳቀሱ ነው።

ህዝባችን ይህ አፍራሽ ተግባር፣ እንደተለመደው አንድነትህን በማጠናከርና ለደህንነትህንና ለህልውናህ ቅድምያ ሰጥተህ በፅናትና በቆራጥነት ልትታገላቸው ይገባል። የነዚህ ሓይሎች ተግባርና ፍላጎት ሌላ መልክና ሽፋን ይዞው ሲመጡም፣ እንደየመልካቸው በጥናት ልትታገላቸው ይገባል። ለማይቀረው ድል አንድነትህ አጠናክር፣ በድርጅትህና መስመርህ ጎን ተሰልፈህ ለሁሉም ጉዳዮች በንቃትና በተጠንቀቅ እንደሚትከታተለው የህወሓት ማእከላዊ ኮሚቴ አይጠራጠርም። በእኩይ ተግባር የተሰማራችሁ ወገኖች ደግማችሁ ደጋግማችሁ እንድታስቡ፣ ከሁሉም በፊት ለህዝባችን ደህንነት ቅድሚያ ሊትሰጡ ይገባል። ጨለማ ተገን በማድረግ እናደርገዋለን ብሎ ማሰብ ግን ከንቱ ነው። የሚጠይቀው ወጋም ከባድ ነው። የሚሰማና የሚያይ መንግስትና ህዝብ ያለው ክልል ነው። ስለዚህ ከእኩይ ተግባራችሁ እንድትቆጠቡ የህወሓት ማእከላዊ ኮሚቴ በድጋሜ ምክሩን ይለግሳል።
የህወሓት ማእከላዊ ኮሚቴ በጥልቀት ከተመለከታቸው ጉዳዮች አንዱ የአገራችን ወቅታዊ ሁኔታ በተመለከተ ነው። ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተባባሰ ያለዉ የአገራችን ችግር፣ አገራችን ወደማያባራ አደጋ የሚያስገቡ ችግሮች በመጠንም በስፋትም እጅግ በሚያሰጋ ሁኔታ የጨመረበት ደረጃ ላይ ደርሰናል። ባለፉት 27 አመታት አገራችን በመሰረቱ የተረጋጋ ሰላም በማረጋገጥ በታሪክ ታይቶ የማይታወቅ ፈጣን፣ ተከታታይ ማህበረ ኢኮኖሚያዊ እድገት ተመዝግበዋል። የአገራችን ክብርና ልኣላዊነት አስጠብቀን፣ በአገራችን ህዝቦች ጽኑ ፍላጎት የተመሰረተ ዴሞክራሲያዊ አንድነት መገንባት ጀምረን እንደነበርን፤ እስካሁን የተመዘገቡ ፈርጀ ብዙ ድሎች ምስጥር ምን እንደሆነና እንዳልሆነ ማእከላይ ኮሚቴ በጥልቀት ገምግሟል።
ከቅርብ አመታት በተለይ የኢህአዴግ በጥልቀት የመታደስ ንቅናቄ ከተኮላሸበት በኋላ፤ በአገራችን ከቁጥጥር ውጭ በሆነ ምክንያት የሰላም እጦት መስፋፋቱ፣ መረጋጋት እየጠፋ ሁከትና ግርግሮች በስፋት እየጨመረ መምጣቱ፣ ህግና ስርአት ማስከበር ለምን እንዳልተቻለ፣ የሕገ መንግስቱንና የፌዴራል ስርአቱ ፀር የሆኑ ፅንፈኞች የፖለቲካ ሀይሎች አስተሳሰብ የበላይነት አግኝቶ እንደፈለጉት የሚፈነጩበት ሁኔታ ለምን እንደተፈጠረ፣የአገር ክብርና ልአላዉነት እንዲሁም የፖሊሲ ነፃነትን አስከብሮ የቆየውን ፅኑ እምነትና ስርአት ለምን በፍጥነት እየተሸረሸረ እንዳለ፣የተጀመረዉን የልማትና የፀረ ድህነት ትግል ወደ ኋላ ተቀልብሶ ቁልቁል መውረድ ለምን እንዳጋጠመ፣ዴሞክራሲያዊ አንድነታችንና ፌዴራላዊ ስርአታችን አደጋ ውስጥ የወደቀበት ምክንያት በዝርዝር ፈትሾና የዚህ መሰረታዊ ምክንያቶችና ተጠያቂ ማን እንደሆነ ሀላፊነት በተሞላውና በከፍተኛ ህዝባዊና ሀገራዊ መንፈስ ገምግሟል።

ይህ ሁኔታ እንዲፈጠርና እዚህ ደረጃ ያደረሰው ዋና ምክንያት፣መስመሩንና ስርዓቱ እንዲመራ ሀላፊነት የተሸከመው አመራር፣ ኢህአዴግ ከሚታወቅበት እና ከሚለይበት መሰረታዊ እምነቶች እያፈነገጠ፣ የአገሪቱ እውነታ ወደ ጎን በመተው ቅጥ ባጣ ደባል አመለካከት እየተበረዘ፣ አጥር ሌለው የሕገ መንግስት ጥሰት እየፈፀመ፣ ለአገራችን ህዝቦች ሙሉ ዋስትና የሰጠውን የፌዴራል ስርአት አደጋ ውስጥ የሚያስገባ አስተሳሰብና ተግባር የበላይነት እየያዘ በመምጣቱ ነው። ኢህአዴግ በ2010 ዓ/ም ባካሄደው በጥልቀት የመታደስ እንቅስቃሴ ያስቀመጣቸው መሰረታዊ የግምገማ ነጥቦችና የመፍትሔ አቅጣጫዎች በጥብቅ ድስፕሊንና የተጠያቅነት መንፈስ ተግባራዊ ባለመደረጉና ወደ ትክክለኛዉን ባህሪውንና መስመሩ ለመመለስ ስለተቸገረ ነው ይህን ሁሉ ችግር እያጋጠመ ያለው።
ሀገር የሚበትን ተግባር ሲፈፀም፣ የህዝቦች ስቃይና መከራ እንዲበራከት ትልቅ ሚና የሚጫወቱ ሀይሎች እድል እንዲያገኙ ያደረገው የኢህአዴግና የአመራሩ ችግር ነው። በመሆኑ እስካሁን ለደረሰው ጥፋት ተጠያቂ መኖር አለበት፣ ከዚህ ችግር የመውጫ መንገድ ደግሞ አንድና አንድ ብቻ ነው። ይኸውም ኢህአዴግ ወደ ትክክለኛውን እምነቱና ባህሪው እንዲመለስ ማድረግ ነው። ሕገ መንግስቱንና ፌዴራላዊ ስርአታችን በጥብቅ ድስፕልንና ሳይሸራረፍ ተግባራዊ ማድረግ ሲቻል ብቻ ነው የአገሪቱ ዋስትና ፅኑ መሰረት የሚኖረውና የሚረጋገጠው።

ሆኖም አሁንም እየተፈጠረ ላለው ችግር ይበልጥ የሚያባብስ፣ የአገራችን ህልውናና ክብር የሚነኩ ተግባራት ከማሰብና ከመተግበር አልቀረም። ኢህአዴግ ጀምሮት የነበረውና ተኮላሽቶ የቀረው በጥልቀት የመታደስ እንቅስቃሴ ወደ ትክክለኛውን መስመር እንዲመለስ ከማድረግ ይልቅ፣ በቅርብ ጊዝያት አማራጭ የመፍትሔ አቅጣጫ ተብሎ እየቀረበ ያለዉ ጉዳይ፣ ኢህአዴግ በማዋህድ አንደ ሀገራዊ ፓርቲ ማድረግ የሚል ነው። በመሰረቱ የፓርቲ ውህደት ጥያቄ በተለያዩ ጊዝያት ስነሳ የነበረና በጥናት እንዲመለስ አቅጣጫ ተቀምጦ እንደነበር ግልፅ ነው። ይህ አቅጣጫ የተቀመጠው ደግሞ ኢህአዴግ ጤናማ በነበረበት ወቅት፣ በመሰታዊ የድርጅቱ እምነቶችና መስመር ላይ ፅኑ እምነት በነበረበት እና ምንም መሸራረፎች ባልነበረበት ወቅት ነው። ይሁን’ንጂ የደፈረሰና ጉራማይለ አመለካከትና እምነት የያዘ ኢህአዴግ፣ አይደለም ለውህደት ከዚህ ከቀደም ለነበረው አደረጃጀቱም የሚሆን የአስተሳሰብና ተግባር አንድነት የሌለው ኢህአዴግ ነው ያለው። በሁሉም መሰረታዊ ጥያቄዎች የፕሮግራም፣ ስትራቴጂ፣ መለያ እምነቶች በእህት ድርጅቶች መካከል አንድ የሚያደርግ አመለካከትና እምነት በሌለበት፣ ሁሉም ወደተለያየ አቅጣጫዎች በሚላጋበት ውህድ አንድ ፓርቲ ሊታሰብ የሚችል አይደለም።

አንድ የሚያደርግ የጋራ አመለካከት በሌለበት ወቅት አንድ ድርጅት እንደ ድርጅት ህልወና ሊኖረው አይችልም። አንድ የሚያደርግ አመለካከት በማይኖርበት ጊዜ ድርጅታዊ መበታተን እንጂ ውህደት ሊመጣ አይችልም። ስለዚህ ከውህደት በፊት፣ ለመወሀሃድ የሚያዋህደንን ነገሮች ልናስቀምጥ ይገባል። ቅድም ቀዳድም ፅኑና ግልፅ መለያ መስመር አጥንተን ልንይዝ ይገባል። ኢህአዴግ እንዲበተን ከሚያደርጉ የተዛቡ አመለካከቶች የሚለይ ዶብ፣ አጥር፣ በግልፅ አስቀምጦ ግልፅና ፅኑ ስርአት አስቀምጦ ብቻ ነው ስለ ውህደት መነጋገር የምቻለዉ። የፓርቲዎች ውህደት በፍፁም ዴሞክራሲያዊ ሂደት ማለፍ ይኖርበታል።በሁሉም እህት ድርጅቶችና መላ አባላት ዴሞክራሲያዊ ውይይቶች ሳይካሄዱ የሚፈፀም መሆን የለበትም። ስለዚህ አሁን ባለው ሁኔታ ኢህአዴግ ስለውህደትና አንድ ፓርቲ መሆን ሊታሰብ የሚችል አይደለም። ከዚህ አግባብ ውጭ የሚኖር አማራጭ ለተፈጠረው ችግር የሚያባብስ እንጂ መሰረታዊ መፍትሔ ሊሆን እንደማይችል በፅኑ እናምናለን።
እቺ ትላንት ለህዝቦች ሰላምና መብት መከበር በሰራችው ስራ በዓለም ተምሳሌት የነበረች አገር አሁን ለራስዋ መሆን ተስኗት ከውጭ ሌላ የሚያረጋጋት ሃይል የሚጋበዝበት ሁኔታ እየታዘብን ነው። ህዝቦች ታግለውና መስዋእትነት ከፍለው ያመጡት የፌዴራል ስርዓታችን የሚያፈረስና አሃዳዊ ስርዓት ለመመለስ በጠራራ ፀሓይ ሲሰበክና እሱ ነው ለኢትዮጵያ አማራጭ ሲባል እየተገነዘብን ነው፡፡ ህገመንግሰት በአንደኛው ወይ በሌላኛው ምክንያት ሲሸራረፍና ሲጣስ ማየት የዕለት ተዕለት ተግባር ሆነዋል፡፡ሌላ ቀርቶ በቀጣይ ዓመት መካሄድ የሚገባው ሃገራዊ ምርጫ ህገመንግስታዊ ባልሆነ መንገድ መከሄድ አለበት የለበትም እየተባለ ነው፡፡ድርጅታችን እንደ ተለመደው ዓላማውንና መስመሩን ለህዝብ አቅርቦ ልክ እንደ ድሮ በህዝብ የተማላ ይሁንታና ድጋፍ ለመምራት የሚጥር ቢሆንም ምርጫ በተያዘለት ግዜ ማከሄድ ግን ከዚህ በላይ ነው፡፡ይህ አንድ መሰረታዊ የህዝቦች ልአላዊ ስልጣን የሚረጋገጥበት ፣ሕገ መንግስታችን በፅናት ለመተግበር ያለን ቁርጠኝነት የምናረጋግጥበት ሂደት ነው፡፡ሕገመንግስት ሲመችህ የሚተገበር፣ ሳይመች ሲቀር የሚጣስ አይደለም፡፡በመሆኑም ሕገመንግስታዊ ስርአቱ በማንኛዉም ሁኔታ መከበር አለበት፡፡ ሕገመንግስታችን ባስቀመጠው የምርጫ ስርዓት መሰረት በተያዘለት የግዜ መርሀ ግብር ሊካሄድና ‘ከእኛ እናሸንፋለን አናሸንፍም’ የህዝብና ህገመንግሰት ክብርና ልዓላውነት መቅደምና መከበር እንዳለበትና በተያዘለት ስርዓት በጥብቅ ተግባራዊ እንዲሆን ህወሓት በፅናት ይታገላል ፡፡
ብሩህ ተስፋና እድገት ጀምሮ የነበረ ሃገር ዘንድሮ ህዝቦች በሰላም እጦት እንዲሰቃዩ፣እንዲፈናቀሉ፣በጠራራ ፀሓይ ህይወታቸውና ንብረታቸው እንዲያጡ፣አሁን ነገ ምን ይፈጠር ይሆን ብለው በስጋት ተሸማቅቀው እንዲያድሩ ፣በማንነታቸው እንዲሸማቀቁ ፣ተመልሰው የሚበላና የሚጠጣ አጥተው እንዲማቅቁ ፣መጠለያ አጥተው በበረድና ፀሓይ ላይ እንዲጣሉ ከማየት በላይ የሚያስደነገጥና የሚያሳፍር ተግባር ምን ሊኖር ይችላል? በዚህ አጋጠሚ ለደረሰው ሞት፣መፈናቀልና መንገላታት የተሰማን ሐዘን እየገለፅን ተመሳሳይ ተግባር በሆነ ህዝብ ላይ እንዳይፈፀም ህወሓት ከማንም ግዜ በላይ በፅናት ይታገላል፡፡ እንዲህ ዓይነት ሁኔታ በሃገራችን ሲታይ ለሁሉ ሃገር ወዳድ ወገናችን ሊያሳስበውና ሃላፊነት እንዲሰማው የሚያደርግ ቢሆንም የሄን እንዳይፈጠር መስዋእትነት ለከፈለው ህዝብና ደርጀት ግን ይበልጥ ያሰስበዋል፡፡በመሆኑም መላ ብሄር ብሄረሰቦችና ህዝቦች ፣ዴሞክራስያውያን ሓይሎች፣በህገመንግስታችንናን የፌዴራል ሰርዓታችን ፅኑ አቋም ይዛቹ የምትታገሉ ሓይሎች ፣ሃገራችን አሁን ከገባችበት መከራና ችግር ለማስወጣት ተባብረን በጋራ እንድንሰራ ህወሓት ጥሪውን ያቀርባል፡፡ህወሓት እንደ ድሮው የሃገራችን ህዝቦች ወደ ቀድመው ሰላማቸው እንዲመለሱ ህገመንግስታዊና ፌዴራላዊ ሰርዓታችን በጥብቅ እንዲተገበር ከማንኛውም ጊዜ በላይ በፅናት እንደሚታገል ህወሓት በድጋሜ ያረጋግጣል፡፡
አሁን ያለው የኢትዮ ኤርትራ ሰላም በተለይ በኤርትራ ህዝብና በትግራይ ህዝብ የተጀመረው ወንድማዊ እንቅስቃሴና እስከ አሁን የደረሰበት አውንታዊ እድገት በመገምገም ለወደፊቱ ዘላቂና ዋስትና ያለው እንዲሆን ያለው ዝግጁነት የህወሓት ማእከላይ ኮሚቴ በድጋሜ ያረጋግጣል፡፡

የህወሓት ማእከላዊ ኮሚቴ መግለጫ!
ሚያዝያ 04/2011 ዓ/ም
መቐለ፣

ትግራይ ተገንጥላለች – በ”ሴራ ትርምስ” የፌደራል መንግስት ቀስፈውታል

“አጉል ሃሳብ በአዲሱ ትውልድ ላይ ሲጫን ከድግግሞሽ ብዛት እምነት ይሆናል። ያ እምነት አጉል ከመሆኑ አንጻር በጭንቀትም ይሁን በስጋት ይንጣል። በስጋትና በጭንቀት የሚወሰኑ ውሳኔዎች ደግሞ መዘዝ አላቸው። ካመዘዞቹ አንዱና ዋናው አፍን መክፈትና መቀደድ ነው። መቃዠትና ማስቃዠት ያስከትላል። እናም በዚህ ቅዠት መሰረት ትግራይ ተገንጥላለች። ህዝብ ግን አልተጠየቀም። ህዝብ እንዲለምደው ነው ቅዠቱና ልፍለፋው። እንደ እኔ እምነት ” ትግራይ ያለ ህዝብ ፈቃድ ደሴት ሆናለች”  በመሃል አገር ያለው የሴራ ፖለቲካ ውጤት የሆነው መተራመስ አግዙእቸው እንጂ እስካሁን ከቅዠታቸው እንዲነቁ ወይም በደንብ እንዲቃዡ ይሆን ነበር”

… የናዚም ሆነ የፋሽስት አክራሪ የጎሳ ብሄርተኝነት ተከታዮችን ከሰውነት ተራ በመውጣት የግለሰብ ማንነታቸውን አጥፍቶ እንደ እንሰሳት መንጋ የአንድን የጎሳ ድርጅት መሪዎች በጭፍን እንዲከተሉ ያደርጋል። እነዚህ በመሪዎቻቸው ሀሳብና ትዕዛዝ በጭፍን የሚመሩ ህሊና ቢስ የተደረጉ በጎሳ ብሄርተኝነት ስሜት የሰከሩ የአንድ ጎሳ ተወላጆች የሆኑ ጀሌዎች መሪዎቻቸው አድርጉ ያሏቸውን ነገሮች ሁሉ ካለ አንዳች ማወላወልና ማንገራገር ይፈፅማሉ። በዚህ አይነት ህሊናቸውን ያጡ ጀሌዎች በበዙበትና ስልጣን በተቆናጠጡበት ሃገር ውስጥ ሊከሰት የሚችለው አደጋ የብዙ ንፁሃን ዜጎችን ህይወት ሊቀጥፍ ይችላል፤ ሀገርን ያፈርሳል፤ ህዝብን ይበትናል። ትላንት የናዚ ጀርመኖች ፍልስፍና ገዥና ዋና አስተሳሰብ (dominant ideology) በነበረበት ግዜ በሚሊዮን የሚቆጠሩ አይሁዳዊያን፣ እስላሞች፣ ጂፕሲዎች ወዘተ በገፍ እየተነዱ ሲፈጁ አብዛኛው የጀርመን ህዝብ ድርጊቱን ሳይቃወም እንዲያውም ሲደግፍ ታይቶ ነበር። በዛን ጊዜ በርካታ ጀርመናዊ በናዚ ጭፍን የጀርመን የበላይነት ፍልስፍና (Deutschland ueber alles) ወይም ጀርመን ከሁሉ በላይ በሚለው የአርያን የዘር የበላይነት በሚያንፀባርቅ አስተሳሰብ አይምሮው ተመርዞ ነበር። በዚህ ምክንያት የጀርመን ህዝብ በጎውና መጥፎውን የሚለይበትን ህሊናውን አሽቀንጥሮ በመጣል የራሱን ማንነት አሳልፎ ለናዚ መሪዎች በገፀ-በረከትነት ሰጠ።

ዛሬ በኢትዮጲያችን ተመሣሣይ ሁኔታ እየታየ ነው ብዬ እሞግታለሁ። የወያኔ ድርጅት ትግል ሲጀመር የዚህን ድርጅት እኩይ አላማ በመቃዎም የተገረፉ፣ የተገደሉ፣ የተሰደዱ የትግራይ ተወላጆች እንዳሉና ለነዚህም ከፍተኛ አክብሮት እንዳለኝ ልገልፅ እፈልጋለሁ። ለሀገራቸው ያደረጉትንም ውለታ አልረሳም። ይሁን እንጂ ለ17 አመታት በጦርነት እንዲሁም ላለፉት 38 አመታት ወይም 39 አመታት በፀረ-ኢትዮጵያ የጥላቻ ፕሮፓጋንዳ ውስጥ አብዛኛው የትግራይ ተወላጅ በተለይም ቀለም ቆጠረ የሚባለው ክፍል በዛሬው ወቅት የመርዘኛው የትግራይ ብሄርተኝነት ሰለባ በመሆን የዚህ ያለው ፀረ-ኢትዮጵያ የሆነ የወያኔ አገዛዝ ደጋፊና አቃፊ ከሆነ ውሎ አድሯል። ይላሉ ዶክተር አሰፋ ነጋሽ

ኢትዮጵያ ስትበተን እኛ ቆመን እንቀራለን። ኢትዮጵያ ኮንትራት ናት። አንቀጽ ፫፱ ተመስርቶ ጋብቻ ፈጽመናል። በዚሁም ጋብቻ መሰረት እንኖራለን። የማይጠቅመን ከሆነ እንፋታለን የሚለውን አስተያየት የሰጡት የዚሁ ከላይ የተጠቀሰው የወያኔ አስተሳሰብ ተሸካሚ ከሆኑት መካከል አንዱ የመቀሌ ዩኒቨርስቲ የፖለቲካ ሳይንስና ስትራቴጂ መምህር ናቸው የተባሉት አቶ መሃሪ ዮሃንስ ናቸው። ኢትዮጵያ እንደምትፈራርስ እርግጠኛ ሆነው ለአውራ አምባ  በሰጡት መግለጫ ” ሳይንቲፊካሊ ኢትዮጵያ መቀጠል ወደማትችልበት ደረጃ ደርሳለች፤ ስለዚህ በረጅም ግብና ርቀት አስበን ኢትዮጵያን የመኖርና ያለመኖር ህልውንችን አድርገን አናይም” ሲሉም ኢትዮጵያን እንደ ወላለቀች አገር ሲስሉ ታይተዋል።

ታክቲካል የሆነ ግንኙነት ከኢትዮጵያ ጋር ያስፈልጋል። ኢትዮጵያ ስትፈርስ ትግራይ ትቀጥላለች። መፍረስ የማይቀር ስለሆነ በሰለጠነ መንገድ በሰላምና በዕምነት መፋታት፣ ይህ እስከሚሆን ፌደራሊዝሙን የመቆያ ጋብቻ አድርገው እንደሚያዩት አቶ መሃሪ ደጋግመው ነግረውናል።  ቲክኒካል ሲሉ የገለጹት ግንኙነት ደግሞ  ትግራይን ማልማት፣ የትግራይን ሃይል መገንባት ነው። ከዚህ እሳቤ ውጪ ህወሃት ሊንቀሳቀስ ቢሞክር ” ቀፍድደን እንይዘዋለን” ሲሉ አስጠንቀቀዋል።

አማራጭ የሌለውና ለድርድር የማይቀርበው ግን በግልጽ የማይጠሩት ግን “ደርግ” / አማራውን ነው/ ሲሉ የሚጠሩትት ሃይል አራት ኪሎ የሚገባ ከሆነ አዲስ አበባ ድረስ በመምጣት ማባረር ነው። ይህ የሚሆነው ተመልሶ አራት ኪሎ ለመግባት ሳይሆን ደርግን ለመበተን ነው። አቶ መሃሪ በተደጋጋሚ በአዲስ አበባ ጉዳይ እንደማያገባቸው፣ ሊጨነቁ እንደማይገባ፣ ከኢትዮጵያ ጋር ስትራቴጂካል ግንኙነት እንጂ የፍቺው ጉዳይ እንደማይቀር እየተናገሩ መልሰው በምርጫ ለእነሱ የሚጠቅማቸውን ሃይል መምረጥ እንዳለባቸው ለወዳጆቻቸው የትግራይ ተወላጆች መክረዋል። ይህ እርስ በርሱ የሚቋሰል አስተሳሰብ ምን የወለደው እንደሆነ ባይታወቅም በኦሮሞ ላይ እምነት እንዳላቸው፣ ለኦሮሞ እንደሚታገሉ፣ እንደሚያግዙ፣ ይህም ከፍትህ አንጻር እንደሆነ ይሞግታሉ።

የትግራይ ተወላጆች ትግራይ ላይ ብቻ ኢንቨስት እንዲያደርጉ የመከሩት አቶ መሃሪ የገበያ ቦታ እንደሚያስፈልጋቸው ግን አልሸሸጉም። በዚህም አስተሳሰባቸው ትግራይን በኢንደስትሪ አሳድጎ ሌሎች ክልሎችን የገበያ መዳረሻ ለማድረግ አቶ መለስ ወጥነውት ሲንቀሳቀሱ የነበረውን ህልም ፍንትው አድርገው አሳይተዋል። የዚሁ የገለማ የዝርፊያ አስተሳሰብና ስትራቴጂ ተጠቂ መሆናቸውን በይፋ አሳይተዋል። የሰውየው ግልልጽነት ከጭንቀት ይምጣ አማራጭ ከማጠት በውል ባይታወቅም፣ ኢትዮጵያን ከማንቋሸሽ አልፈው ለትግራይ ” ህልም ” እስካልጠቀመች የማታስፈልግ ኢምፓየር እነድሆነች እየተወራጩ ተናግረዋል።

ከትናንት በስቲያ ጉባኤውን ያጠናቀቀው የትግራይ ህዝብ ነጻ አውጪ ግንባር ሲጀመር ጀመሮ ፌደራሊዝምና ህገ መንግስቱ ሲል የሚወተውተው ከላይ ከተቀመጠው ” ኢትዮጵያ ኮንትራት ናት” ሲሉ አቶ መሃሪ በድፍረት ከሰጡት ማብራሪያ ጋር የሚሳሳም፣ ገዢ የሆነ የስትራቴጂው ምሶሶ መሆኑንን የሚያረጋግጥ ነው።

ኢህአዴግ ፈርሶ አጋር የሚባሉትን ድርጅቶች በማካተት አገራዊ /ብሄራዊ ፓርቲ የመሆኑንን ውሳኔ እንደሚነቀፉ ያስቀመጡት ምክንያትም በአጭሩ ” የኮንትራት ውላቸው” እነሱ ባልፈለጉት መንገድ እንዳይበጠስ ከመጓጓትና ከመስጋት የተነሳ ነው።

በቅረቡ በሃገሪቱ አንድ ፓርቲ  ለመመስረት የቀረበውን ሃሳብ  በተመለከተ ውህደቱ ከመፈጸሙ በፊት  ሊያዋህዱ የሚችሉ ተግባራት መከናወን እንዳለባቸው እምነት እንዳለው የገለጸው ማዕከላዊ ኮሚቴው፥ ሁሉም እህት ድርጅቶችና  መላው አባላቱ ሰፊ ዴሞክራሲዊ  ውይይት ማካሄድ እንዳለባቸውም ያሳሰበው የትግራይ ነጻ አውጪ ድርጅት፣ ይህ እስካልሆነ ድረስ ውህደቱ እንደማይታሰብ ይፋ አድርጓል። የኢትዮጵያ ብሄሮች፣ ብሄረሰቦችና ህዝቦች ዴሞክራሲያዊ ሃይሎች ለህገ መንግስቱና ፌደራል ስርዓቱ ጽኑ እምነት በመያዝ  “ታገሉልኝ” ሲልም ጥሪ አቅርቧል።

ህወሃት ስትራቴጂውን ለማስፈጸምና ” የትግራይን ሕልም” እውን ለማድረግ የሚከተለው ስልት መከፋፈል እንደሆነ በተደጋጋሚ የሚነገር ነው። ዛሬም ለውጡ ከመጣ በሁዋላ የሚታየው ይህ ነው። የአማራ ክልል የጸጥታ ሃላፊ ኮሎኔል አለ በል ለቪኦኤ ሲናገሩ ” እኛ ካልገዛን” በሚል ከግጭት ጀርባ እጃቸው እንዳለ በተዘዋዋሪ ተናግረዋል። በዚሁ መነሻ የትግል ጥሪ የተላለፈላቸው የብሄር ብሄረሰብ ድርጅቶች ተከፋፍለው ከጎኑ እንዲቆሙለት ነው።

በቅማንት ዘመናዊ የነፍስ ወከፍና የቡድን መሳሪያ ታጥቆ ሲያሸብር የነበረውን ሃይል ህወሃት እንዳደራጀውና እንዳስታጠቀ፣ በቤኒሻንጉል፣ በሶማሌ ክልል፣ እንዲሁም ባልተበጣጠሰው የሃያ ሰባት ዓመት መዋቅሩ አማካይነት ለውጡን በጀት መድቦ እየሸረሸረ ለመሆኑ የተለያዩ ከፍተኛ አመራሮች ” የሴራ ፖለቲካ” ሲሉ ለህዝብ በተደጋጋሚ እየገለጹ ነው።

ትግራይ ሕልም አላት። በሕልሟ ልክ አገራዊ ተቋማት ያስፈልጋታል። ኢትዮጵያ ይህንን ማድረግ ካልቻለች፣ ወይም እነሱ የሚነዷት ባቡር ካልሆነች በዚሁ የሴራ ፖለቲካ እንደሚገፉበት ጥርጥር የለም። ገና ገና ምቼ ተነካና!!

ከህወሃት ጉባኤ ከተሰማው መግለጫ ውጭ ምንም አልጠብቅም ነበር። የሚያሳዝነው ህወሃት ከኢህአዴግ ህብረትና ከፌደራል ስርዓቱ ካፈነገጠ ቆይቶ ሳለ፣ አልገዛምና አልታዘዝለትም ያለውን መንግስት ሲተች፣ በጀት ሲጠይቅ፣ ሌሎች እንደሱ እንዲያፈነግጡ ለማስተባበር በገሃድና በህቡዕ ሲሰራ ዝም መባሉ ነው።

አቶ መሃሪ እንዳሉት “ህወሃት እንደ ሰራቂ ውሽማ” ወደ መቀሌ ሸሽቶ ህግና ህገመንግስት እንደማይመለከተው በተግባር እያሳየ ” ህገመንግስት ይከበር” እያለ የሚጮኸው ያደረ ህልሙን ለማሳካት ጊዜ መግዣ እንጂ የትኛውንም የብሄረሰብ ክፍል ለመጠቀም አይደልም። እዚህ አልይ አዲሱ የሶማሌ ክልል መሪ ሙስጣፋ ያሉት በቂ ምስክር ነው። ” ብርድ ብርድ ያላቸው” ነበር ያሉት። “እኛ ወንጀለኛ አልሸሸግንም፣ የመከላከያ ሰራዊት አላገትንም” ሲሉም አክለዋል።

ህወሃት አደብ እንዳይገዛ የሚረዱት የሴራ ፖለቲካቸው ተሸካሚ የሆኑ ሃይሎች ናቸው። በመሃል አገርና በመላው አገሪቱ ሰላም ከሰፈነ የፌደራል መንግስቱ እነሱን የማንበርከክ ስልታዊ አካሄድ እንደሚሄድ ህወሃት ጠንቅቆ የሚያውቀውን ያህል ሌሎቻችን አልተረዳነውምና የሚከፈለውን ዋጋ አበዛው። ጊዜም ወሰደ። በዚህ መሃል አገር እየመራ ያለው ሃይል ላይ የብቃት ችግር እንዳለበት የስብከት ዘመቻ ለማጧጧፍ አመቺ ሁኔታ ተፈጠረ። ያገኘውን ሁሉ የሚያመነዥገው የመረጃ ረሃብተኛ ለዚህ ሴራ ሰለባ ሆኖ ወገኑን በላ፣ እየበላ ነው፤ ወደፊትም ….

ከለውጡ በፊት ኦህዴድን እንደገና በማደራጀት ጊዜ ለመግዛት የሞከረው ህወሃት እውስጥ ባሉ የለውጥ ሃይሎች ግድግዳ ተሰርቶበት ከነበረበት የፖለቲካና የኢኮኖሚ የበላይነት ተከሰከሰ። ባላሰበውና ባልጠበቀው መልኩ ብአዴንና ኦህዴድ ደቡብን በከፊል ይዘው አንገዋለሉት። ከስልጣን የተፈነቀለበት ውጥን የሚያስበረግገው ህወሃት እሱ በለውጥ ሃይሎች ጊዜ ተከልክሎ ስልጣኑን እንዳጣ ሁሉ፣ አሁን ላለው የጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አስተዳደር ጊዜ ነፈገ። ለሃያ ሰባት ዓመት የዘረጋውን ድር እየተጠቀመ መርዙን በረብጣ ብር እያሸገ በተነ።

በዚህም እሳቤው አሰቀድሞ ሲከራከርበት የነበረውን የፖለቲካ ቁማር እየተጫወተበት ነው። በመጨረሻዎቹ ሰዓታት የህወሃት ጀነራሎችና ሃላፊዎች አሜሪካንን ” እኛ ከወረድን አገሪቱ ትፈራርሳለች፣ ምስራቅ አፍሪቃ ትናጣለች፣ ማሻሻያ አድርገን እንድንቀጥል እርዱን” በማለት ቢማለዱም ” እንደ እናንተ ያታለለን የለም” በሚል ሰሚ አጥተው ተባረዋል።

ይህ ” እኛ ከሌለን” የሚለው እሳቤ ከወደቁም በሁዋላ ቢሆን ከፍተኛ ገንዘብ እያፈሰሱ የሚያራምዱት አቋማቸው ነው። ህዝብ እንዲፈናቀል፣ እርስ በርስ እንዲጋጭ፣ እንዲጋደል በጀት መድበው እየሰሩና በቂ መረጃ እየቀረበባቸው ባለበት በአሁኑ ወቅት ” በተለያዩ የሀገሪቱ አካባቢዎች እያጋጠመ ባለው ሞት፣  መፈናቀልና እንግልት የተሰማንን ሃዘን እየገለጽን በቀጣይ በህዝብ ላይ ተመሳሳይ ተግባር እንዳይፈፀም የህወሓት ማዕከላዊ ኮሚቴ ከመቸውም በላይ በፅናት ይታገላል” ማለቱ ያስገርማል።

” ኢህአዴግ አንድ ነገር ያውቃል፣ እኛም ይገባናል፣ የትግራይ ምስኪኑ ህዝብ ግን አልተረዳም” የሚሉ አሉ። እኔም እስማማለሁ፣ ይህም በመርህ ደረጃ ህወሃት ከድርጅቱ መባረሩን ነው። በቀጣዩ ጉባኤ ኢህአዴግ ይፈርሳል። ይህ እንዲሆን ከውጭና ከውስጥ ከፍተኛ ድጋፍ አለ። ድርጅቱ ከፈረሰና አገራዊ ፓርቲ ከሆነ ህወሃት ብቻውን የተገንጣይና የነጻ አውጪ ስም ይዞ ይቀራል። ይህ ሲሆን ለአብላጮች ተገዝቶ መኖር፣ አለያም በወጉ ህዝቡን አሳምኖ መለየት ምርጫው ይሆናል። አለያም በአብላጮች ድምጽ ህጉ ይቀየርና …..

በወጉ እንዲለይ ሲደረግ ከኢትዮጵያዊያን ወገኖቹ ጋር የጎረቤት አገር አይነት ግንኙነት ይመሰርታል። ለሚፈልገው ጥቅም ሁሉ በውጭ ምንዛሬ ይከፍላል። በምስራቅ አፍሪቃ የሚተገበረው አዲስ አሃሳብ፣ የሱዳን መንግስት መውደቅ፣ የኢትዮጵያና የኤርትራ ስትራቴጂክ ግንኙነትና የባለጸጋዎቹ ፍላጎት ተዳምሮ … “ታላቋ ትግራይን ያያቹህ ፣ በለህልሟን ትግራይ ያያቹህ፣ ታላቅ ነበርን ታላቅ እንሆናለን… ” የሚለውን ዜማ እንሰማለን። ይህ እንደሚሆን ስለሚረዱ ገና ያተራምሱናል። አለመተራመስ የቀሪው ኢትዮጵያዊያን ምርጫ ነው። በሰላም መኖርና ወደ ልማት መዞር!! ምክንያቱም እንደ እኔ እንደ እኔ ትግራይ ከህዝብ ፍላጎት ውጪ ተገንጥላለች።

“አጉል ሃሳብ በአዲሱ ትውልድ ላይ ሲጫን ከድግግሞሽ ብዛት እምነት ይሆናል። ያ እምነት አጉል ከመሆኑ አንጻር በጭንቀትም ይሁን በስጋት ይንጣል። በስጋትና በጭንቀት የሚወሰኑ ውሳኔዎች ደግሞ መዘዝ አላቸው። ካመዘዞቹ አንዱና ዋናው አፍን መክፈትና መቀደድ ነው። መቃዠትና ማስቃዠት ያስከትላል። እናም በዚህ ቅዠት መሰረት ትግራይ ተገንጥላለች። ህዝብ ግን አልተጠየቀም። ህዝብ እንዲለምደው ነው ቅዠቱና ልፍለፋው። እንደ እኔ እምነት ” ትግራይ ያለ ህዝብ ፈቃድ ደሴት ሆናለች”  በመሃል አገር ያለው የሴራ ፖለቲካ ውጤት የሆነው መተራመስ አግዟቸው እንጂ እስካሁን ከቅዠታቸው እንዲነቁ ወይም በደንብ እንዲቃዡ ይሆን ነበር። ዳሩ ምን ያደርጋል ትግራይ ተገንጥላለች፣ የ “ሴራ ትርምስ” የፌደራል መንግስትን ቀስፈውታል ” ህዝብ አቋም ይዞ የሚያተራምሱትን ወግዱ አለማለቱ ጊዜ ሰጠ!!

ዝግጅት ክፍሉ

ይህ ጽሁፍ የአቅራቢ ሃሳብ ብቻ ነው